โครงการออกแบบวางผังชุมชนโรงสีไฟเพื่อการอนุรักษ์และส่งเสริมการท่องเที่ยว เชิงประวัติศาสตร์ อำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร

ประทับเวลา Excel: 07/03/2021 19:44:32 บทคัดย่อ โรงสีไฟหรือโรงสีโบราณ (Ancient rice mill) ของอำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร เป็นสถาปัตยกรรมโบราณที่เป็นสัญลักษณ์ของพื้นที่และแสดงถึงระบบเศรษฐกิจและการค้าที่มั่งคั่งในครั้งอดีต ซึ่งมีความสำคัญกับชุมชนในด้านต่าง ๆ มาอย่างยาวนาน อาทิ เช่น ด้านอาชีพ ด้านเศรษฐกิจชุมชน ด้านวิถีชีวิต เป็นต้น ซึ่งจังหวัดพิจิตรนั้นมีความโดดเด่นในเรื่องของอุตสาหกรรมการค้าข้าว ส่งผลต่อรายได้หลักของจังหวัดโดยมาจากการค้าข้าวที่ส่งออกไปต่อในและต่างประเทศ เนื่องจากอุตสาหกรรมหลักของพื้นที่เป็นการค้าข้าวและด้วยเหตุนี้จึงมีการก่อตั้งโรงสีไฟขึ้นเป็นจำนวนมากที่สุดในจังหวัดพิจิตร จากการเปลี่ยนแปลงของยุคสมัยและความก้าวไกลของเทคโนโลยี ทำให้โรงสีไฟโบราณปิดตัวลงเป็นจำนวนมาก บางแห่งถูกปล่อยร้างไม่มีการใช้งาน และบางแห่งมีการรื้อถอนทำให้เหลือแต่ปล่องไฟตั้งสูงตระหง่าน ที่แสดงถึงความอุดมสมบูรณ์และความเป็นเอกลักษณ์ในด้านสถาปัตยกรรมในครั้งอดีต ดังนั้นโครงการออกแบบวางผังชุมชนโรงสีไฟเพื่อการอนุรักษ์และส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์นี้ จึงมีจุดประสงค์เพื่อเป็นกรณีศึกษาและเป็นการเสนอแนวทางการออกแบบวางผังภูมิสถาปัตยกรรมเพื่อพัฒนาชุมชน ที่มุ่งเน้นไปในด้านการอนุรักษ์พื้นที่เชิงประวัติศาสตร์และดึงศักยภาพของชุมชน สู่การพัฒนาพื้นที่ให้เป็นแหล่งการเรียนรู้เชิงประวัติศาสตร์ชุมชนและพัฒนาพื้นที่ให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวแห่งใหม่ โดยคำนึงถึงบริบทของชุมชนและสภาพแวดล้อมให้มีความสอดคล้องกัน ภายใต้การออกแบบตามแนวทางทฤษฎีการอนุรักษ์พื้นที่เชิงประวัติศาสตร์ โดยในพื้นที่โครงการจะประกอบไปด้วยพื้นที่สำคัญ ได้แก่ (1) ย่านชุมชนเก่าบางมูลนาก เป็นจุดศูนย์กลางของชุมชนที่มีวัฒนธรรม วิถีชีวิตและประวัติศาสตร์อันยาวนาน (2) พื้นที่ริมน้ำ เป็นพื้นที่ที่คอยหล่อเลี้ยงชีวิตของคนในชุมชนที่มีความสัมพันธ์กันกับพื้นที่ริมน้ำ (3) บางมูลนาก Ratro Museum พื้นที่โรงสีไฟโบราณที่ถูกปรับปรุงใหม่ให้เป็นพิพิธภัณฑ์และหอประชุม เพื่อการเรียนรู้และรองรับกิจกรรมในชุมชน (4) ร้านอาหารและที่พัก พื้นที่โรงสีไฟโบราณที่มีการปรับปรุงใหม่ให้เป็นพื้นที่รองรับนักท่องเที่ยวและคนในชุมชนได้เข้ามาพักผ่อนและรับประทานอาหาร (5) อาคารจัดนิทรรศการพันธุ์ข้าวไทยและพื้นที่ทำกิจกรรมกลางแจ้ง พื้นที่โรงสีไฟโบราณที่ถูกปรับเปลี่ยนพื้นที่ให้เป็นพื้นที่ทำกิจกรรมกลางแจ้งที่ให้นักท่องเที่ยวเข้ามาทำกิจกรรมที่เกี่ยวกับการทำนา อีกทั้งยังมีอาคารจัดนิทรรศการพันธุ์ข้าวไทยที่ให้ผู้คนเข้ามาเรียนรู้ในส่วนของพันธุ์ข้าวไทยที่คู่กับประเทศไทยมาอย่างยาวนาน และสุดท้ายคือ RONG SI Factory เป็นพื้นที่โรงใหม่ที่มีการคงสภาพเครื่องจักรและเครื่องมือเครื่องใช้ของโรงสีไฟโบราณ มีการปรับเปลี่ยนพื้นที่บางส่วนให้เป็นตลาดที่ให้ชาวบ้านเข้ามาค้าขายผลิตภัณฑ์ของชุมชนเพื่อสร้างรายได้ให้กับคนในชุมชน รวมถึงให้นักท่องเที่ยวได้เข้ามาอุดหนุนผลิตภัณฑ์ของชุมชนไปพร้อม ๆ กับการที่ได้เข้ามาเรียนรู้และได้เห็นการทำงานของกระบวนการการสีข้าวจริง คำสำคัญ โรงสีไฟหรือโรงสีโบราณ (Ancient rice mill), การอนุรักษ์พื้นที่เชิงประวัตืศาสตร์ (Conservation of Historical areas)