พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ศิลปวัฒนธรรมชาติพันธุ์ไทโย้ย

ประทับเวลา Excel: 31/03/2022 21:21:22 บทคัดย่อ ความเป็นอัตลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์ไทโย้ยมีความเชื่อมโยงทางประวัติศาสตร์หลายด้านทั้งการอพยพย้ายถิ่นฐานที่อยู่อาศัยซึ่งสัมพันธ์กับแม่น้ำยาม ที่เป็นแม่น้ำสายหลักในการหล่อเลี้ยงคนชุมชน และการทำการประมงที่สามารถดำรงชีวิตตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน รวมไปถึงประเพณีที่สืบทอดกันมา อย่างเช่น ด้านของความเชื่อ ศาลเจ้าปู่ที่ทุกบ้านเรือนจะต้องไปบูชาซึ่งเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำหมู่บ้านที่นับถือมานาน มีความเชื่อเรื่อง ผีไร่ ผีนา ผีปู่แจ ผีบรรพบุรุษ และผีเงือกที่คนรุ่นก่อนมีความเชื่อสืบต่อกันมา จนทำให้เกิดประเพณีที่มีความสัมพันธ์กับแม่น้ำยาม การบูชาเรือไฟ ก็คือประเพณีแข่งเรือยาวไหลเรือไฟ เนื่องจากปัจจุบันได้เกิดวิกฤตที่ว่าชาวไทโย้ยรุ่นใหม่ ไม่รู้จักและไม่เข้าใจตนเอง หลงลืมวัฒนธรรมของโย้ย โครงการวิทยานิพนธ์นี้จะศึกษาเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของกลุ่มชาติพันธุ์ไทโย้ย ศึกษาด้านความเป็นอยู่ วิถีชีวิต การพัฒนาจากอดีตเพื่อให้กลมกลืนกับปัจจุบันรวมไปถึงเป็นแหล่งส่งเสริมด้านเศรษฐกิจของชุมชนอีกด้วย ผลการออกแบบสถาปัตยกรรมอาคาร พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ศิลปวัฒนธรรมชาติพันธุ์ไทโย้ย มีรายละเอียด ดังนี้ 1. พิพิธภัณฑ์ที่เป็นส่วนหนึ่งกับชุมชน การเกิดปฏิสัมพันธ์กับคนในพื้นที่ที่ได้แลกเปลี่ยนความรู้ ทักษะ ภูมิปัญญา ประเพณีของคนในพื้นถิ่น มี 4 ส่วนหลัก ๆ ดังนี้ 1) ส่วนจัดนิทรรศการ 2) พื้นที่ที่สอดแทรกร่วมกันกับคนในท้องถิ่น 3) ลานกิจกรรมภายนอกอาคาร 4) พื้นที่จัดจำหน่ายสินค้า รวมพื้นที่ใช้สอย 4,759.61 ตารางเมตร 2. โดยที่ตั้งโครงการอยู่ในพื้นที่ชุมชนไทโย้ยที่บ้านอากาศ ตำบลอากาศ อำเภออากาศอำนวย จังหวัดสกลนคร ขนาดพื้นที่ดิน 4 ไร่ 2 งาน 31.99 ตารางวา 3. แนวความคิดการเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน คือการที่สามารถแลกเปลี่ยนประสบการณ์ การทำกิจกรรมร่วมกับคนในท้องถิ่น ซึ่งเป็นการดำเนินชีวิตประจำวันของคนในพื้นที่อย่างแท้จริง 4. รูปแบบเป็นอาคารใหญ่ที่เป็นจุดเด่นของโครงการ และมีไทโย้ยประยุกต์กระจายในแต่ละพื้นที่ การใช้เครื่องมือทรัพยากรในท้องถิ่นเป็นแนวความคิดการวางอาคารที่เลือกเป็นลายนาคขอซึ่งเป็นลายผ้าย้อมครามในพื้นที่ และเรือกระแชง เรือสินค้าในอดีตที่ใช้แม่น้ำเป็นเส้นทางในการค้าขายเป็นแนวความคิดรูปทรงของอาคาร พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ศิลปวัฒนธรรมชาติพันธุ์ไทโย้ยเป็นพื้นที่ที่ให้คนกลุ่มชาติพันธุ์ไทโย้ยได้แสดงออกถึงความเป็นตัวตนของตนเองและส่งผลให้คนรุ่นหลังเกิดความภาคภูมิใจกับสิ่งที่คนรุ่นก่อนเป็นต้นแบบให้เกิดวัฒนธรรรมต่าง ๆ และยังเป็นพื้นที่การถ่ายทอดความรู้จากคนในชุมชนแท้ ๆ