ศูนย์การเรียนรู้และท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ บ้านบางโรง

ประทับเวลา Excel: 31/03/2022 21:59:09 บ้านบางโรง อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต เป็นชุมชนท่องเที่ยวอีกหนึ่งชุมชนในจังหวัดภูเก็ต โดยชุมชนมีจุดเด่นที่สำคัญและน่าสนใจ คือ เป็นชุมชนที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ที่มีทิศทางที่ดี คือ มีภูเขาอยู่ด้านทิศตะวันตก และมีทะเลอยู่ทางด้านทิศตะวันออก และอีกหนึ่งจุดเด่นของชุมชนและเป็นที่สนใจในกลุ่มของนักอนุรักษ์และนักนิเวศวิทยาคือ ป่าชายเลน ที่มีขนาดใหญ่ประมาณ 2,075 ไร่ ซึ่งเป็นป่าชายเลนที่อุดมสมบูรณ์และใหญ่ที่สุดในจังหวัดภูเก็ต ชาวบ้านบางโรงจึงได้นำจุดเด่นที่ชุมชนมีมาพัฒนาสู่การท่องเที่ยวของชุมชนที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตและการอนุรักษ์ป่าชายเลน แต่การท่องเที่ยวชุมชนยังขาดพื้นที่สำหรับต้อนรับหรือให้บริการนักท่องเที่ยวที่เป็นพื้นที่สำหรับการท่องเที่ยวของชุมชนโดยเฉพาะ โครงการศูนย์การเรียนรู้และท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์บ้านบางโรง จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นศูนย์เรียนรู้ทรัพยากร วิถีชีวิต การอนุรักษ์ และกิจกรรมของชุมชน รวมถึงเป็นศูนย์ต้อนรับนักท่องเที่ยวที่เข้ามาในชุมชน เพื่อการท่องเที่ยวที่ประสิทธิภาพ และเพื่อเป็นตัวอย่างในการอนุรักษ์ป่าควบคู่กับกิจกรรมที่ยั่งยืน โดยศึกษาถึงพฤติกรรมการใช้งานของผู้ที่จะเข้ามาใช้งานในโครงการ เพื่อนำมาวิเคราะห์ในด้านการออกแบบ แนวความคิด การเลือกที่ตั้งโครงการและพื้นที่ใช้สอยที่เหมาะสมในโครงการ เพื่อหาแนวทางในการออกแบบสถาปัตยกรรมที่เป็นหนึ่งเดียวกับทั้งชุมชนและบริบท รูปแบบของโครงการและการออกแบบทางสถาปัตยกรรม มีข้อมูลโดยคร่าว ดังนี้ 1.ลักษณะโครงการ เป็นโครงการศูนย์การเรียนรู้และท่องเที่ยว ซึ่งเป็นอาคารสาธารณะเป็นอาคารขนาดใหญ่ที่มีขนาดพื้นที่รวมทั้งหมด 6,408 ตารางเมตร โดยมีองค์ประกอบของโครงการแบ่งออกเป็น 2 ส่วนอาคาร คือ อาคารหลักสำหรับศูนย์การเรียนรู้ และอาคารรองสำหรับการท่องเที่ยวหรือพักผ่อน โดยอาคารหลักประกอบด้วยส่วนนิทรรศการ เวิร์คช็อป (Workshop) สำนักงาน และงานระบบต่างๆ อาคารรองเป็นอาคารสำหรับพักผ่อนหรือต้อนรับการท่องเที่ยวที่จะเกิดขึ้น โดยอาคารรองเชื่อมต่อกับกิจกรรมการเดินป่าชายเลน และล่องเรือแคนูเพื่อชมวิถีชีวิตชาวประมงรอบคลองบางโรง 2.ที่ตั้งโครงการ แบ่งออกเป็น 2 พื้นที่ โดยอาคารหลักตั้งอยู่ในเขตชุมชนบางโรงที่จะเชื่อมระหว่างพื้นที่สำคัญของชุมชนคือ ตั้งอยู่ระหว่างเส้นทางของมัสยิดชุมชน-ท่าเรือบางโรง ซึ่งเป็นสถานที่สำคัญที่โดดเด่นของชุมชน มีขนาดพื้นที่ 8,582.68 ตารางเมตร (5 ไร่ 1 งาน 45.67 ตารางวา) และพื้นที่อาคารรอง ตั้งอยู่บริเวณริมคลองบางโรงที่จะเชื่อมกับท่าเรือบางโรงโดยการใช้ทางเท้าในการเข้าถึงโครงการ ประมาณ 500 เมตร มีขนาดพื้นที่ 640.47 ตารางเมตร (160.11 ตารางวา) 3.แนวคิดการออกแบบ ที่นำมาใช้คือการรูปแบบการวางผังที่จะใช้จุดเด่นของชุมชนมาใช้ คือทั้งภูผาและทะเล โดยแบ่งเป็นรูปแบบของส่วนอาคารส่วนด้านหน้าและด้านหลัง ตามลำดับ และการนำจุดเด่นจุดสำคัญของสถาปัตยกรรมและบริบทของชุมชนมาร่วมออกแบบใส่ในรายละเอียดของอาคารในโครงการ 4.รูปแบบของอาคารจะเป็นการควบคุมอาคารของโครงการให้อยู่ในบริบทเดียวกับชุมชนและป่าชายเลน ที่จะต้องสอดคล้องและอยู่ร่วมกันได้อย่างลงตัว ทั้งเรื่องของขนาดอาคารที่จะต้องสูง 1-2 ชั้น รูปทรงอาคารที่เป็นตามบริบทของชุมชนคือหลังคาทรงจั่ว สีของอาคารที่จะเน้นไปที่สีน้ำตาลและเขียวเพื่อเข้ากับบริบทของป่าและธรรมชาติ และการจัดแนวผังอาคารกลุ่มให้เรียงร้อยไปตามแนวของชุมชน การออกแบบอาคารเพื่อสร้างความรู้สึกถึงการเป็นส่วนร่วมกับชุมชน ข้อคำนึงคือต้องออกแบบให้เกิดมุมมองและกิจกรรมที่จะเกิดกับการท่องเที่ยวของชุมชนที่มีอยู่เพื่อพัฒนาให้ชุมชนมีประสิทธิภาพมากขึ้น ความยากของการออกแบบโครงการคือ การวางความสมดุลของอาคารกลุ่มแต่ละอาคาร ให้เข้ากับทั้งชุมชนและป่าชายเลน ที่อยู่รอบด้านของโครงการรวมทั้งรายละเอียดต่างๆ ของชุมชนที่จะต้องหยิบมาใช้ในการออกแบบเพื่อให้เกิดความเป็นหนึ่งเดียวกันกับชุมชนให้มากที่สุด