พื้นที่เตรียมความพร้อมก่อนตาย

ประทับเวลา Excel: 26/04/2023 06:33:03 ชื่อวิทยานิพนธ์ พื้นที่เตรียมความพร้อมก่อนตาย ชื่อผู้ทำวิทยานิพนธ์ นางสาวเบญญาภา ต้นโสภา อาจารย์ที่ปรึกษา ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. วรวรรณ เนตรพระ สาขาวิชา สถาปัตยกรรม ปีการศึกษา 2565 บทคัดย่อ ความตาย หรือ การเสียชีวิต เป็นการสิ้นสุดการทำหน้าที่ทางชีวภาพอันคงไว้ซึ่งสิ่งมีชีวิต ปรากฏการณ์สามัญที่นำมาซึ่งความตาย ได้แก่ โรคชรา การถูกล่า โรคภัย การฆ่าตัวตาย ฆาตกรรม และอุบัติเหตุ เมื่อพูดถึงความตายเราทุกคนมักจะคิดถึงความตายในทางลบ แต่จะคนเราจะหลีกหนีความจริงที่ว่าเราทุกคนเกิดมาต้องตายไม่ได้เลย “ความตายเป็นเรื่องใกล้ตัว” และมักจะมาแบบไม่รู้ตัว ว่าเมื่อไหร่ ตอนไหน เมื่อความตายมาถึง ไม่ว่าเป็นความตายของคนที่เรารัก ความตายของตัวเราเองความตายที่ไม่คาดคิด กระทั่งความตายที่อาจพอเหลือเวลาให้เตรียมตัว เพราะสิ่งที่เจอนั้นไม่เคยเป็นเรื่องง่ายแต่ยังขาดพื้นที่ในการให้ความรู้และจัดพิธีกรรมแบบที่ไม่ยึดโยงศาสนา ยืดหยุ่น และเป็นอิสระ จึงทำให้เกิดโครงการพื้นที่เตรียมความพร้อมก่อนตายเพื่อเรียนรู้ขั้นตอนต่างๆ ของการตายเพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมและเป็นพื้นที่สำหรับฌาปนกิจสถานที่ไม่ยึดติดศาสนา วิทยานิพนธ์นี้ศึกษาเกี่ยวกับ 1) คติความเชื่อและแนวทางการแลกเปลี่ยนความคิดเกี่ยวการตายเพื่อหาความ เป็นกลาง 2) พื้นที่เกี่ยวข้องกับสังขาร ฌาปนกิจสถานและการเตรียมความพร้อมรับมือกับการตายเพื่อออกแบบกิจกรรมการใช้งานให้เหมาะสมกับพื้นที่โดยวิเคราะห์ร่วมกับพฤติกรรมของผู้ใช้จากฌาปนกิจสถานและโครงการใกล้เคียง 3) เทคนิคการจัดแสดงและอาคารกรณีศึกษาที่เกี่ยวข้องกับ พื้นที่และการรับรู้ที่ทำให้เกิดความรู้สึกกับความตาย การปล่อยวาง ความสงบ รวมทั้งการเตรียมความพร้อมเพื่อนำเอาหลักดังกล่าวมาทดลองสร้างที่ว่างและองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรม ที่สามารถสื่อสารและสร้างการรับรู้ในรูปแบบต่างๆ 1. ลักษณะโครงการ เป็นพื้นที่จัดแสดงที่ทำให้เกิดความเข้าใจเกี่ยวกับความตายในเชิงบวก ซึ่งเป็นอาคารสาธารณะมี องค์ประกอบหลักของโครงการ แบ่งได้หลักๆ คือพื้นที่ให้บริการฌาปนกิจสถาน พื้นที่ให้บริการหลังความตาย พื้นที่การจัดแสดงนิทรรศการถาวรและนิทรรศการหมุนเวียน โครงการมีพื้นที่ใช้สอย รวม 5,163 ตารางเมตร โดยประมาณ 2. ที่ตั้งโครงการ ตั้งอยู่ที่สุสานแต้จิ๋ว 1 ซอยเจริญราษฏร์ 3 แขวงทุ่งวัดดอน เขตสาทร จังหวัดกรุงเทพมหานคร เนื้อที่ 72 ไร่ 2 งาน เป็นสุสานที่ปัจจุบันไม่มีการประกอบกิจการสุสานแล้ว และมีการพัฒนาให้เป็นสวนสาธารณะของชุมชนที่ทุกคนสามารถเข้ามาใช้งานได้โดยไม่เสียค่าบริการ เป็นพื้นที่จัดตั้งโครงการประมาณ 4 ไร่ 3 งาน 3. แนวคิดการออกแบบเนื่องจากเป็นโครงการที่มีศาสนาพิธีกรรม และความรู้สึกเข้ามาเกี่ยวข้องจึงใช้แนวคิดแบบภาวะห้วงอารมณ์ ใช้การออกแบบ ทางสัญจร (Circulation), ระดับ (Level) และพื้นที่ (Space) ให้เกิดการรับรู้และความรู้สึกเหมือนกำลังดูภาพยนตร์ โดยใช้กิจกรรมและการจัดแสดงที่มีกราฟเส้นเรื่องที่ค่อยๆ นำเข้าสู่พื้นที่ 4. ภาพรวมของอาคารมีรูปทรงของเรขาคณิต แบ่งเป็นอาคารสี่เหลี่ยมสองอาคารที่ปิดล้อมวงกลมตรงกลางซึ่งเป็นสวนโปรยกระดูกและพื้นที่กิจกรรมที่เชื่อมโยงกับตัวอาคารด้วยการใช้ทางลาดที่เป็นเส้นโค้งที่ทำให้เกิดความรู้สึกสงบและการเคลื่อนไหวในเวลาเดียวกัน มีการแยกทางทางสัญจรที่ชัดเจนโดยใช้ระดับในการแบ่งโดยจัดให้นิทรรศการจะอยู่ชั้นใต้ดิน ชั้นจัดการร่างอยู่ชั้นที่ 1 และพิธีกรรมในชั้นที่ 2 การออกแบบอาคารให้โค้งปิดล้อมวงพื้นที่ภายในช่วยให้เกิดความสงบภายในสวนเอื้อต่อการจัดกิจกรรมกลางแจ้ง และตัวอาคารส่วนที่ยื่นออกมายังช่วยให้เกิดเป็นร่มเงาของพื้นที่กิจกรรม ซึ่งการออกแบบในลักษณะนี้อาจสามารถต่อยอดไปยังพื้นที่อื่น ด้วยการใช้พื้นผิวรูปทรงและวัสดุที่กระตุ้นให้เกิดการรับรู้ผ่านทางประสาทสัมผัสมากขึ้น