พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ประเพณีฮีต 12 คลอง 14
ผู้แต่ง: ศุภนิดา รัตนสุวรรณ 61011110045
สาขา: สถาปัตยกรรม
อาจารย์ที่ปรึกษา: ผู้ช่วยศาสตราจารย์บริรักษ์ อินทรกุลไชย
ปีที่เผยแพร่: 2566
ยอดเข้าชมเอกสาร: 0 ครั้ง
Keyword: ประเพณี 12 เดือนที่เกี่ยวเนื่องกับหลักทางพุทธศาสนา ความเชื่อและการดํารงชีวิตทางเกษตรกรรมซึ่งชาวอีสาน
ไฟล์/ลิงก์
เปิดเอกสาร
บทคัดย่อ
ประทับเวลา Excel: 19/06/2023 05:31:12
ในปัจจุบันเด็กรุ่นใหม่อาจขาดความเข้าใจ ทั้งความรู้เกี่ยวกับประเพณีวัฒนธรรมประจำท้องถิ่นของตนเพราะบางบ้านไม่ได้สนับสนุนหรือสอนให้ได้เรียนรู้มากนัก ยังขาดการเก็บรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับประเพณีฮีต 12 คลอง 14 เพื่อนำมาให้ความรู้แก่คนรุ่นใหม่ได้ศึกษาโดยใช้วิธีการนำเสนอในแง่มุมของ พิธีกรรม กับความเป็นอยู่ของชาวอีสานที่สอดคล้องกันกับประเพณีในมิติต่างๆ อย่างสร้างสรรค์และสอดแทรกแนวคิดความเชื่อในการนับถือบูชาสิ่งที่เหนือธรรมชาติทำให้คนเกิดความภาคภูมิใจกับวัฒนธรรม จึงควรมีสถานที่ที่ให้ความรู้ส่งเสริมศิลปะวัฒนธรรมด้านความเชื่อและผู้คนในชุมชนภาคอีสานได้มีพื้นที่เรียนรู้ระหว่างวัฒนธรรม
วิทยานิพนธ์นี้ได้ศึกษาเกี่ยวกับประเพณี ความเป็นอยู่และความเชื่อตามเทศกาลต่างๆ เพื่อเป็นสถานที่ในการอนุรักษ์ประเพณีและความเชื่อกับพิธีกรรมทำให้คนได้ศึกษาและเรียนรู้และเข้าใจในรากเหง้าของประเพณีเก่าแก่มากยิ่งขึ้นและเพื่อเป็นสถานที่จำลองประเพณีให้เป็นรูปธรรมให้ได้เห็นและเข้าใจได้ง่ายโดยที่ไม่ต้องรอให้ถึงเดือนประเพณี จัดแสดงผ่านการออกแบบพื้นที่ใช้สอย รูปแบบอาคารโดยสามารถสื่อความหมายของความเป็นอีสานให้เห็นและรับรู้ได้เด่นชัด นำเสนอรูปแบบของการจัดโซนทั้ง 12 ประเพณีงานให้ดูมีความน่าสนใจลักษณะและเทคนิคในการออกแบบ
ผลการออกแบบสถาปัตยกรรมอาคาร พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ประเพณีฮีต 12 คลอง 14 มีรายละเอียด ดังนี้
1. ลักษณะโครงการเป็นอาคารพิพิธภัณฑ์ องค์ประกอบของโครงการแบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ ส่วนต้อนรับและบริการ ส่วนการจัดแสดง และส่วนสนับสนุนโครงการ และห้องประชุม โครงการมีพื้นที่ใช้สอยรวม 6,103.25 ตารางเมตร
2. ที่ตั้ง อยู่บนถนนมะลิวัลย์ ตรงข้ามบึงศรีฐานมหาวิทยาลัยขอนแก่น อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัด ขอนแก่น
ปัจจุบันเป็นที่ดินว่างเปล่าอยู่ติดถนนสายหลักเป็นถนนวิ่งผ่านไปยังต่างจังหวัดสะดวกในการสัญจรบริเวณโดยรอบเป็นพื้นที่ว่างเปล่ามีเนื้อที่ 6 ไร่ 136.60 ตารางวา
3. แนวคิดในการออกแบบอาคารเป็นรูปแบบอาคารที่สร้างเป็นเฮือนอีสานขึ้นมาจำลองวิถีชีวิตของชาวบ้านให้เห็นเป็นภาพอย่างชัดเจน ทำให้เข้าถึงบรรยากาศได้ดีขึ้นและได้เรียนรู้วัฒนธรรมอีสาน เช่น การยกใต้ถุนพื้น การมีชานยื่น
4. รูปแบบเนื้อหาการจัดแสดงนิทรรศการจะเป็นการเล่าเรื่องราวแบบการเดินวนรอบจุดกลาง (Centralized System of Access) ออกแบบให้มีการเดินวนรอบลานกลางแจ้งจากบ้านหลังหนึ่งไปอีกบ้านหลังหนึ่งที่อยู่ใกล้เคียงกันส่วนจัดแสดงมีพื้นที่ถ่ายทอดความรู้วิถีวนไปแต่ละเดือนที่เป็นเดือนประจำของประเพณีนั้นๆ ค่อยๆ ซึมซับวิถีชีวิตของชาวอีสานสามารถทำให้เกิดความเข้าใจและเข้าถึงวิถีชีวิตได้มากขึ้นและรูปแบบของอาคารเป็นอาคารที่ทำขึ้นมาเลียนแบบเฮือนอีสานในรูปแบบต่างๆ ดึงลักษณะและจุดเด่นจากบ้านของชาวอีสานมาใช้เพื่อทำให้เกิดความรู้สึกร่วมในการเดินชมพิพิธภัณฑ์
สิ่งที่ได้รับจากการออกแบบพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ประเพณีฮีต 12 คลอง 14 คือ การออกแบบการวางผังอาคารการใช้รูปแบบเฮือนอีสานล้อมรอบคอร์ทกลาง เล่าลำดับเหตุการณ์ความสำคัญของการจัดแสดงสามารถสร้างจุดเด่นให้กับโครงการ และให้ทุกคนที่เข้ามาใช้โครงการสามารถเข้าถึงได้ง่ายสร้างความต่อเนื่องของการเดินชมโดยออกแบบกลุ่มอาคารให้มีความเป็นเฮือนอีสานในหลากหลายรูปแบบ จำลองเป็นบ้านแต่ละหลังในชุมชนที่ล้อมที่ว่างในลักษณะคอร์ทกลาง หรือที่เรียกว่า " บือบ้าน " ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของชาวอีสาน