ศูนย์การเรียนรู้ภูมิปัญญาช่างไม้อีสานเพื่อสถาปัตยกรรม

ประทับเวลา Excel: 04/10/2024 19:58:56 ในอดีตไม้ถือเป็นทรัพยากรที่มีความสำคัญต่อวิถีชีวิตของคนเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะการนำมาสร้างที่พักอาศัย อาคารบ้านเรือน รวมไปถึงศาสนสถานและอาคารราชการ เนื่องจากในอดีตทรัพยากรป่าไม้มีจำนวนมาก ดังนั้นไม้จึงถูกหยิบนำมาใช้อย่างแพร่หลาย จนเกิดเป็นภูมิปัญญาการใช้ไม้ของคนในพื้นที่นั้นๆ และสืบทอดต่อกันมาจากรุ่นสู่รุ่น แต่ในปัจจุบันเนื่องจากทรัพยากรป่าไม้น้อยลง และค่านิยมการใช้ไม้จึงลดลงสอดคล้องกับการลดลงของช่างไม้ จึงทำให้ไม่มีการสืบต่อภูมิปัญญาช่างไม้เหมือนในอดีต โครงการนี้จึงจัดตั้งขึ้นเพื่ออนุรักษ์ไว้ซึ่งภูมิปัญญาอันทรงคุณค่าของช่างไม้อีสาน เป็นแหล่งรวบรวมความรู้ สอนงานช่างไม้เพื่อให้ช่างรุ่นใหม่ได้ศึกษานำไปและนำไปต่อยอด วิทยานิพนธ์เล่มนี้ศึกษาเกี่ยวกับภูมิปัญญางานช่างไม้ ลักษณะของสถาปัตยกรรมไม้ของภาคอีสาน พื้นที่สำหรับทำงานไม้ ทั้งในอดีตและปัจจุบัน เพื่อนำมาวิเคราะห์หาแนวทางการออกแบบพื้นที่สำหรับการเรียนรู้งานช่างไม้อีสาน การทดลองทำงานไม้ในรูปแบบใหม่ๆ เพื่อต่อยอดงานไม้เดิม ผลการออกแบบสถาปัตยกรรมอาคารศูนย์การเรียนรู้ภูมิปัญญาช่างไม้อีสานเพื่อสถาปัตยกรรมมีรายละเอียด ดังนี้ 1. องค์ประกอบหลักของโครงการประกอบไปด้วย ส่วนนิทรรศการ อาคารสำหรับเวิร์กชอปงานไม้ โรงเก็บไม้ และที่พัก มีขนาดพื้นที่ใช้สอยโดยรวมประมาณ 8,000 ตารางเมตร 2. โครงการตั้งอยู่บนเนื้อที่ประมาณ 14 ไร่ ตำบลเชียงคาน อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย เป็นพื้นที่ที่สามารถเชื่อมกับแหล่งท่องเที่ยวในอำเภอเชียงคานได้เป็นอย่างดี โดยมีบริบทและบรรยากาศที่ใกล้ชิดกับธรรมชาติ เอื้อต่อการ ทำงานไม้ 3. แนวความคิดในการออกแบบ คือ การถ่ายทอดและสอดแทรกภูมิปัญญางานช่างไม้ โดยแทรกอยู่ตามองค์ประกอบต่างๆ ของอาคารอาคาร ซึ่งจะไล่ลำดับจากงานไม้แบบดั้งเดิมที่จะเน้นการเข้าไม้ต่อไม้ มาจนถึงการใช้ไม้ในปัจจุบันที่จะมีการใช้อุปกรณ์เครื่องมือที่ทันสมัย และการใช้ไม้ร่วมกับวัสดุอื่นๆ 4. รูปแบบอาคาร ภาพรวมอาคารจะสูงไม่เกิน 2 ชั้น ใช้โครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กเป็นหลักผสมกับโครงสร้างไม้เพื่อโชว์ดีเทลยึดไม้กับโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก โดยอาคารนิทรรศการจะเปิดใต้ถุนโล่งโชว์โครงสร้างและดึงแสงธรรมชาติมาใช้บริเวณโถง เพื่อให้กลมกลืนไปกับบ้านอีสานที่นำมาจัดแสดง อาคารสำหรับเวิร์กชอปจะเน้นการโชว์ดีเดลของโครงสร้างไม้ โดยเฉพาะหลังคาจั่ว การออกแบบโดยคำนึงถึงการคงไว้ซึ่งเสน่ห์ของการเข้าไม้ต่อไม้ โดยแต่ละโซนจะเริ่มเล่าเรื่องราวของงานไม้ในอดีตที่เป็นการเข้าไม้แบบสลักเดือยผ่านโครงสร้างบ้านพื้นถิ่นอีสาน ที่ถูกล้อมโดยนั่งร้านซึ่งเป็นตัวแทนของโครงสร้างในยุคปัจจุบัน โดยต้องการสื่อถึงภูมิปัญญางานช่างไม้ดั้งเดิม ที่กำลังจะเปลี่ยนแปลงไปตามวิถีชีวิตของผู้คนในปัจจุบัน และงานไม้ที่อยู่ร่วมกับวัสดุสมัยใหม่