แนวทางการฟื้นฟูพื้นที่ริมน ้าเมืองเลย เพื่อการเป็นเมืองปรับตัวอย่างยั่งยืน

ประทับเวลา Excel: 04/03/2026 01:08:51 วิทยานิพนธ์มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอแนวทางการฟื้นฟูและออกแบบพื้นที่ริมน้ำชุมชนเมืองเลย ซึ่งเป็นย่านศูนย์กลางเศรษฐกิจที่มีความเสี่ยงต่อน้ำท่วมสูง ให้สามารถรับมือกับปัญหาอุทกภัยได้อย่างยั่งยืน พร้อมทั้งเพิ่มพื้นที่สาธารณะที่ตอบสนองการใช้งานของคนทุกกลุ่ม โดยการใช้แนวคิดความสามารถในการฟื้นตัวของเมือง (Urban Resilience) ผสานกับแนวคิดเมืองฟองน้ำ (Sponge City) และการแก้ปัญหาโดยอาศัยธรรมชาติ (Nature-Based Solutions: NBS) ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในการตอบสนองต่อนโยบายการพัฒนาจังหวัดและเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนระดับโลก (SDG 11) ที่มุ่งเน้นการสร้างเมืองที่ปลอดภัย ยืดหยุ่น และพร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และมีการดำเนินการศึกษาเริ่มจากการรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์บริบทพื้นที่อย่างรอบด้าน ทั้งด้านภูมิศาสตร์ที่มีลักษณะเป็นแอ่งกระทะ การใช้ประโยชน์ที่ดิน และประเมินความเสี่ยงจากน้ำท่วมซ้ำซาก จากนั้นจึงนำมาสังเคราะห์ร่วมกับข้อกำหนดของผังเมืองรวมเพื่อกำหนดแนวทางการฟื้นฟูพื้นที่ ผลจากการศึกษาทำให้สามารถนำไปสู่การออกแบบ "แกนสีเขียว" ของเมือง ประกอบด้วยโครงการสวนกีฬานันทนาการและพื้นที่หน่วงน้ำเอนกประสงค์เมืองเลย โครงการฟื้นฟูนิเวศแหล่งน้ำสวนสาธารณะกุดป่อง โครงการสวนป่านิเวศบำบัดฝุ่นเมือง และลานกิจกรรมวัฒนธรรมริมน้ำกุดป่อง ที่สามารถทำหน้าที่เป็นพื้นที่สาธารณะในภาวะปกติและปรับเปลี่ยนเป็นพื้นที่กักเก็บหรือชะลอน้ำในสภาวะวิกฤต และนำไปสู่ข้อเสนอแนะสำหรับเทศบาลเมืองเลยและหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องในการนำผังไปปฏิบัติและบูรณาการฐานข้อมูลน้ำ ตลอดจนผู้ที่เห็นว่าสามารถนำวิทยานิพนธ์นี้ไปใช้ประโยชน์เป็นต้นแบบสำหรับการพัฒนาพื้นที่สาธารณะในเมืองขนาดกลางที่มีความเสี่ยงต่อภัยพิบัติทางน้ำได้ต่อไป คำสำคัญ Urban Resilience, Sponge City, Nature-Based Solutions