ข้ามไปเนื้อหาหลัก

โครงการออกแบบเสนอแนะสถาปัตยกรรมภายใน โรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดพระธาตุชัยภูมิ

ผู้แต่ง: ชลธิชา สร้อยศรี 64011113033
สาขา: สถาปัตยกรรมภายใน
อาจารย์ที่ปรึกษา: อาจารย์ วิวัฒน์ วอทอง
ปีที่เผยแพร่: 2569
ยอดเข้าชมเอกสาร: 1 ครั้ง
Keyword: โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา หมายถึง สถานศึกษาที่ตั้งอยู่ในวัด ซึ่งจัดการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย ให้แก่พระภิกษุ สามเณร และบางแห่งเปิดให้บุคคลทั่วไปเข้าร่วมศึกษา โดยมีการเรียนการสอนตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการควบคู่กับการศึกษาด้านพระพุทธศาสนา เช่น วิชานักธรรม–บาลี เพื่อให้ผู้เรียนได้รับความรู้ทั้งทางโลกและทางธรรมอย่างสมดุล ศูนย์การเรียนรู้เชิงพุทธในยุคใหม่ หมายถึง พื้นที่ที่ถูกออกแบบเพื่อรองรับการเรียนรู้ด้านพระพุทธศาสนาในรูปแบบร่วมสมัย โดยผสมผสานหลักธรรมเข้ากับแนวคิดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 มีการใช้เทคโนโลยี และกิจกรรมสร้างสรรค์ร่วมกับการปฏิบัติธรรม ทั้งยังเปิดกว้างให้กับเยาวชน บุคคลทั่วไป และชุมชนในวงกว้างเข้ามามีส่วนร่วมได้ พุทธศิลป์ หมายถึง งานศิลปะที่สะท้อนหลักธรรมคำสอน ค่านิยม และปรัชญาของพระพุทธศาสนา ครอบคลุมทั้ง สถาปัตยกรรม จิตรกรรม ประติมากรรม และงานตกแต่งภายใน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความงดงาม ส่งเสริมการปฏิบัติธรรม และถ่ายทอดเนื้อหาทางศาสนาให้เข้าใจง่าย ทั้งยังสามารถปรับใช้ในบริบทร่วมสมัยเพื่อสร้างบรรยากาศที่เหมาะสมกับการเรียนรู้เชิงพุทธ พื้นที่ส่งเสริมการเรียนรู้แบบพุทธ หมายถึง พื้นที่ที่ถูกออกแบบให้เอื้อต่อการเรียนรู้ด้านพระพุทธศาสนา ทั้งในรูปแบบการเรียนภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ เช่น ห้องเรียนธรรมะ ห้องสมาธิ ลานธรรม ห้องกิจกรรมสงฆ์ รวมถึงพื้นที่กายภาพที่ช่วยกระตุ้นจิตสำนึกทางศีลธรรม เช่น ทางจงกรม ลานนั่งสมาธิ หรือภูมิทัศน์ที่สงบ ธรณีสงฆ์ หมายถึง ที่ดินหรือบริเวณที่อยู่ภายในวัดหรือสำนักสงฆ์ ที่สงฆ์ใช้เพื่อการพำนัก การปฏิบัติธรรม การศึกษา และกิจกรรมทางศาสนา รวมถึงการจัดการทรัพยากรต่าง ๆ ของวัด โดยถือเป็นสมบัติของวัดหรือชุมชนสงฆ์ และอยู่ภายใต้กฎหมายหรือข้อบังคับของพระพุทธศาสนา ออกแบบเชิงพุทธแบบยั่งยืน หมายถึง การออกแบบภายในที่ผสมผสานหลักความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อมและสังคมกับแนวคิดพุทธ เช่น ความเรียบง่าย การไม่เบียดเบียน และการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้และปฏิบัติธรรม โดยเน้นการใช้วัสดุธรรมชาติ วัสดุรีไซเคิล และการจัดพื้นที่ให้สมดุลกับผู้ใช้งาน
ไฟล์/ลิงก์
เปิดเอกสาร

บทคัดย่อ

ประทับเวลา Excel: 04/03/2026 05:14:19 ปัจจุบันระบบการศึกษาและการเรียนรู้มีการพัฒนาอย่างรวดเร็วเพื่อให้สอดคล้องกับโลกยุคใหม่ การศึกษาพระปริยัติธรรมซึ่งเป็นรากฐานของการสืบทอดพระพุทธศาสนาจึงจำเป็นต้องปรับตัวตาม ทว่าสถานศึกษาทางศาสนาหลายแห่งยังมีข้อจำกัดด้านสภาพแวดล้อมทางสถาปัตยกรรมที่ไม่เอื้ออำนวยต่อการเรียนรู้แบบบูรณาการ ทำให้การเชื่อมโยงความรู้ทางธรรมเข้ากับการใช้ชีวิตในโลกปัจจุบันยังทำได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ จังหวัดชัยภูมิเป็นพื้นที่ที่มีความโดดเด่นด้านวัฒนธรรมและความศรัทธา โดยมีวัดพระธาตุชัยภูมิเป็นศูนย์รวมจิตใจและมีศักยภาพด้านโครงสร้างพื้นฐานสูง แต่พื้นที่ดังกล่าวยังขาดแคลนโรงเรียนพระปริยัติธรรมต้นแบบที่มีคุณภาพและพื้นที่การเรียนรู้ที่ทันสมัย ส่งผลให้เยาวชนและสามเณรจำนวนมากในจังหวัดต้องเดินทางไปศึกษาต่อในเขตพื้นที่อื่น จากปัญหาดังกล่าว จึงเป็นเหตุให้จัดตั้งโครงการเสนอแนะออกแบบสถาปัตยกรรมภายในโรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดพระธาตุชัยภูมิ ภายใต้แนวความคิด “ถักทอทางธรรม ผสานทางโลก” ที่เชื่อมโยงหลักคำสอนทางศาสนาเข้ากับการศึกษาวิถีโลกยุคใหม่ ผสมผสานความสงบสำรวมเข้ากับฟังก์ชันการใช้งานที่ยืดหยุ่นและครบครัน เพื่อรองรับผู้ใช้งานหลัก และส่งเสริมให้โครงการนี้เป็นศูนย์กลางการศึกษาเชิงพุทธของภูมิภาค วิทยานิพนธ์เล่มนี้ได้ศึกษาการออกแบบสถาปัตยกรรมภายในประเภทสถานศึกษาและศาสนสถาน โดยให้ความสำคัญกับเกณฑ์การแบ่งเขตพื้นที่ อย่างเป็นลำดับชั้นเพื่อรักษาความเป็นส่วนตัวและป้องกันการรบกวนเขตสังฆาวาส รวมถึงศึกษาการนำพุทธศิลป์ร่วมสมัยมาประยุกต์ใช้ ซึ่งผลการศึกษาจะถูกนำไปใช้ออกแบบพื้นที่หลัก เช่น ส่วนการเรียนการสอน ส่วนปฏิบัติศาสนกิจ ส่วนบริหาร และหอพัก เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เกื้อกูลต่อการเจริญสติและส่งเสริมการเรียนรู้อย่างยั่งยืน