โครงการออกแบบเสนอแนะสถาปัตยกรรมภายใน ศูนย์ฟื้นฟูจากภาวะหมดไฟผ่านกิจกรรมสร้างสรรค์
ผู้แต่ง: บุษบา สิงห์ธวัช 63011113009
สาขา: สถาปัตยกรรมภายใน
อาจารย์ที่ปรึกษา: ผู้ช่วยศาสตราจารย์รังสิทธิ์ ตันสุข
ปีที่เผยแพร่: 2569
ยอดเข้าชมเอกสาร: 4 ครั้ง
Keyword: ภาวะหมดไฟ (Burnout Syndrome): หมายถึงภาวะทางจิตใจและร่างกายที่เกิดจากความเครียดสะสมและความกดดันจากการทำงานอย่างต่อเนื่อง จนส่งผลให้เกิดอาการเหนื่อยล้า หมดแรงจูงใจ และความรู้สึกไม่สามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ความเครียดเรื้อรัง (Chronic Stress): หมายถึง ภาวะที่ร่างกายและจิตใจตกอยู่ในความเครียดอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน โดยไม่สามารถคลี่คลายหรือฟื้นตัวได้ ส่งผลให้ระบบประสาทและฮอร์โมนทำงานผิดปกติ Healing Environment (สภาพแวดล้อมเชิงบำบัด): หมายถึง การออกแบบและจัดการสภาพแวดล้อมโดยรอบให้ส่งเสริมการฟื้นฟูสุขภาพกายและใจของผู้ใช้พื้นที่ กิจกรรมสร้างสรรค์: หมายถึงกิจกรรมที่กระตุ้นการแสดงออกทางอารมณ์ ความคิดสร้างสรรค์ และการเรียนรู้ เช่น ศิลปะบำบัด ดนตรีบำบัด ซึ่งช่วยส่งเสริมการฟื้นฟูสุขภาพจิต 4R Process (กระบวนการ 4R): หมายถึงกระบวนการฟื้นฟูภาวะหมดไฟที่ประกอบด้วย 4 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ Recover, Recharge, Reflect, และ Reengage เพื่อช่วยให้ผู้ใช้กลับมามีส่วนร่วมในชีวิตและงานอีกครั้ง ศูนย์ฟื้นฟูภาวะหมดไฟ: หมายถึงสถานที่หรือองค์กรที่จัดตั้งขึ้นเพื่อให้บริการด้านการบำบัด ฟื้นฟู และส่งเสริมสุขภาพจิตของบุคคลที่ประสบกับภาวะหมดไฟ ผ่านกิจกรรมสร้างสรรค์และการออกแบบสภาพแวดล้อมที่สนับสนุนการฟื้นฟู Generation (ช่วงวัย): คือ การแบ่งกลุ่มประชากรตามหลักประชากรศาสตร์ (Demography) โดยเฉพาะอย่างยิ่ง Generation X (Gen X) ซึ่งเป็นกลุ่มวัยกลางคนที่มีความเสี่ยงสูงต่อ วิกฤตวัยกลางคน (Midlife Crisis) และมักตกอยู่ในสถานะ Sandwich Generation ที่ต้องรับภาระดูแลทั้งบุตรและบิดามารดาพร้อมกัน สภาวะลื่นไหล สภาวะที่บุคคลจดจ่ออยู่กับกิจกรรมอย่างเต็มที่จนลืมเวลาและสิ่งรอบข้าง ซึ่งเป็นผลดีต่อสุขภาพจิต Sandwich Generation: กลุ่มวัยกลางคนที่ต้องรับภาระดูแลทั้งบุตรที่ยังเล็ก/กำลังศึกษา และบิดามารดาที่สูงอายุในเวลาเดียวกัน ทำให้เกิดความเครียดเรื้อรังสูง
ไฟล์/ลิงก์
เปิดเอกสาร
บทคัดย่อ
ประทับเวลา Excel: 13/05/2026 06:23:36
งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างพื้นที่ทางเลือกในการบำบัดและฟื้นฟูสุขภาวะทางจิตใจ สำหรับกลุ่มวัยทำงานที่เผชิญกับภาวะหมดไฟ ซึ่งเป็นวิกฤตการณ์สำคัญในสังคมร่วมสมัยอันเกิดจากภาระงานที่เกินขีดจำกัดและความเครียดสะสม โดยมุ่งเน้นการให้บริการแก่กลุ่มคนรุ่นใหม่และกลุ่มแซนด์วิชเจเนอเรชันที่ต้องแบกรับความรับผิดชอบทั้งในด้านวิชาชีพและครอบครัวควบคู่กัน
โครงการแบ่งกลุ่มพื้นที่ออกเป็น ส่วนบริการสาธารณะ ส่วนสนับสนุนโครงการ ส่วนสำนักงานบริหาร และส่วนหลักได้แก่ ส่วนกิจกรรมบำบัด ซึ่งครอบคลุมทั้งการบำบัดด้วยคำปรึกษาเชิงลึกแบบรายบุคคลและกลุ่ม รวมถึงการบำบัดเชิงประสบการณ์ผ่านกิจกรรมนวดสปา โยคะ สมาธิ และส่วนกิจกรรมสร้างสรรค์ เช่น งานปั้นเซรามิกและการจัดแสดงนิทรรศการหมุนเวียน
แนวคิดหลักในการออกแบบคือ The Healing Hug ซึ่งบูรณาการหลักการออกแบบเชิงบำบัดผ่านกระบวนการ 4R ในลำดับการใช้งานที่ส่งเสริมสุขภาวะ ประกอบด้วยการตัดขาดความวุ่นวายด้วยการพักดื่มชา (Recover) การเติมพลังผ่านกิจกรรมสร้างสรรค์ (Recharge) การทบทวนตัวเองผ่านนิทรรศการ (Reflect) และการเตรียมความพร้อมกลับไปใช้ชีวิต (Reengage) โดยเน้นการสร้างสภาวะแวดล้อมที่โอบล้อมด้วยรูปทรงโค้งมนเพื่อสร้างความรู้สึกปลอดภัย การใช้แสงธรรมชาติร่วมกับอุณหภูมิสีของแสงที่เหมาะสมเพื่อปรับสมดุลทางอารมณ์ ตอบสนองทางด้านบำบัดทางจิคของผู้ที่มีภาวะหมดไฟ และเป็นต้นแบบของพื้นที่พักใจที่สามารถปลุกชีวิตชีวาและคืนความสุขที่เรียบง่ายให้แก่คนวัยทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ