ข้ามไปเนื้อหาหลัก

โครงการฟื้นฟูคลองลำตะคองและพัฒนาย่าน ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา

ผู้แต่ง: ชลทิชา บุญผล 63011118041
สาขา: ภูมิสถาปัตยกรรม
อาจารย์ที่ปรึกษา: อาจารย์ทรงภพ เมฆพรรณโอภาส
ปีที่เผยแพร่: 2569
ยอดเข้าชมเอกสาร: 0 ครั้ง
Keyword: คลอง(canal) , การขยายตัวของเมือง(Urbanization) , การฟื้นฟูคลอง(Canal restoration) , การพัฒนาพื้นที่สีเขียว – ฟ้า(Blue – Green Infrastructure)
ไฟล์/ลิงก์
เปิดเอกสาร

บทคัดย่อ

ประทับเวลา Excel: 20/05/2026 02:58:21 “คลอง” เป็นสายน้ำสำคัญในการดำรงชีวิต มีบทบาทและความสำคัญต่อวิถีชีวิตของคนไทยในอดีตอย่างมากทั้งในด้านการคมนาคมขนส่งทางน้ำ การป้องกันตัวเมืองทางด้านยุทธศาสตร์ หล่อเลี้ยงพื้นที่ทางการเกษตร การระบายน้ำเพื่อป้องกันน้ำท่วมขัง และการนำน้ำมาใช้ในการอุปโภคบริโภคของบ้านเรือน รวมทั้งในเขตเมืองและชุมชนใหญ่ๆที่ต้องอาศัยน้ำเพื่อการดำรงชีวิตคลอง ซึ่งจะกล่าวถึง “คลองลำตะคอง” ที่มีบทบาทข้างต้นในอดีต เป็นคลองสายหลักของเมืองไหลผ่านพื้นที่เทศบาลนครนครราชสีมาและมีมาตั้งแต่อดีตโดยเป็นแหล่งน้ำสำคัญหลักของเมือง แต่ปัจจุบันบทบาทของคลองลำตะคองถูกลดลงเรื่อย ๆ จากการเปลี่ยนไปของวิถีชีวิตและการขยายตัวของเมือง บทบาทเปลี่ยนไป ปัจจุบันคลองเป็นที่รองรับน้ำเสียของเมือง ทำให้คุณภาพน้ำคลองในเมืองนั้นแย่ลงเป็นอย่างมาก มีการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศที่ผกผันขึ้นเรื่อย ๆ ส่งผลให้คุณภาพน้ำเสื่อมลง ปัญหาน้ำท่วมหนักขึ้น และการไม่ได้อยู่ในแผนพัฒนาตั้งแต่ต้น การดูแลที่ไม่ดีพอ ทำให้คลองถูกลดคุณค่าและบทบาทลง จาในอนาคต เมืองนครราชสีมามีโอกาสเกิดการขยายตัวได้เรื่อย ๆ โดยเฉพาะฝั่งคลองที่เป็นแบบไร้ทิศทาง คลองจะถูกรุกล้ำมากขึ้น การไม่มีแผนพัฒนาชัดเจนทำให้สวนสาธารณะชองชุมชนย่านระแวกคลองมีน้อย ขาดพื้นที่สาธารณะประโยชน์ที่เพียงพอและคลองก็ไม่ได้ถูกใช้ประโยชน์เต็มที่ วิทยานิพนธ์นี้ศึกษาเบื้องต้นเกี่ยวกับบทบาทตั้งแต่อดีต - ปัจจุบันของคลองลำตะคอง ปัจจัยและปัญหาที่เกิดขึ้น บริบทของการใช้ประโยชน์พื้นที่ระแวกคลอง พฤติกรรมการใช้งานของคนในเมือง เพื่อออกแบบพื้นที่ที่ช่วยบรรเทาและแก้ปัญหาให้เหมาะสมและสอดคล้องกับบริบทการใช้งานพื้นที่และความต้องการของผู้ใช้งาน เพื่อให้เกิดพื้นที่ที่เป็นประโยชน์ทั้งกับคลองและคนในเมืองได้ใช้งานๆได้จริง โครงการฟื้นฟูคลองลำตะคองและพัฒนาย่าน มีแนวคิดที่จะฟื้นฟูคลองและพัฒนาพื้นที่โครงข่ายสีเขียว - ฟ้า เพื่อให้เกิดพื้นที่สาธารณะกับคลองให้เกิดประโยชน์และเพิ่มคุณภาพชีวิตให้กับคนในชุมชนทั้ง 4 ย่าน โดยแบ่งตามบริบทของพื้นที่ มีพื้นที่กิจกรรมสร้างสรรค์ท ส่งเสริมธุรกิจค้าขาย และช่วยฟื้นฟูนิเวศคลองไม่ให้เสื่อมลง สร้างความตระหนักรู้ผ่านกิจกรรมที่ช่วยให้การพัฒนานี้เกิดความยั่งยืน